Het OVV zet de strijd verder voor het Nederlands als onderwijs- en wetenschapstaal in het hoger onderwijs

Het Dagelijks Bestuur van het OVV (DB-OVV) stelt tot zijn ontgoocheling vast dat op 5 juli in het Vlaams Parlement een decreet werd goedgekeurd dat een verregaande verengelsing van het hoger onderwijs mogelijk maakt.

Het DB-OVV betreurt bovendien dat met geen enkel, door het OVV voorgesteld, amendement rekening werd gehouden. Als gevolg van de goedkeuring van dit decreet zullen tot 50 % van de vakken in de masters verengelst kunnen worden en zal de verengelsing van de bachelors kunnen starten vanaf het eerste jaar. Verder zullen de studenten, die hun ganse curriculum in het Nederlands willen volgen, slechts op een plaats binnen de Vlaamse Gemeenschap terecht kunnen en wordt het recht om examen in het Nederlands af te leggen ingeperkt.

Het DB-OVV is ervan overtuigd dat de politieke partijen, die het decreet goedkeurden, na verloop van tijd zullen inzien dat de genuanceerde kennisoverdracht door het decreet geschaad zal worden en dat het decreet een asociale dimensie heeft. En verder dat het decreet het Nederlands als wetenschapstaal bedreigt en een aanfluiting is van het EU-principe "eenheid in verscheidenheid". Daarom gaat het DB-OVV meer dan ooit verder met zijn strijd voor het behoud en de bevordering van het Nederlands in het hoger onderwijs, zonder een beperkte invoering van het Engels af te wijzen.

Het DB-OVV dankt alle lidverenigingen, evenals de Marnixring Internationale Serviceclub, de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde en andere verenigingen, die hun steun verleenden aan de OVV-actie tegen een te verregaande verengelsing van het hoger onderwijs.

Namens het DB-OVV,

Robrecht Vermeulen, OVV-voorzitter

Contact: Eric Ponette en Ghislain Duchateau, afgevaardigd door het OVV voor het dossier "Taal Hoger Onderwijs"

Contact: eric.ponette@skynet.be en ghislain.duchateau@telenet.be

Begeleide vaartocht van Leuven naar Mechelen

De ANV-afdeling Brussel organiseert op vrijdag 10 augustus 2012 een begeleide vaartocht van Leuven naar Mechelen.

We komen samen om 09.15 uur in de jachthaven van Leuven. Vertrek om 09.30 uur. Aankomst om 14.00 uur in Mechelen.

In de namiddag bezoeken we Mechelen, onder leiding van Marc Cels. Het einde van de uitstap is voorzien om 17.00 uur.

De deelnemersprijs bedraagt 23 euro, inclusief een gevarieerde koude schotel.

Er zijn slechts twintig plaatsen beschikbaar. Inschrijven is noodzakelijk, liefst voor donderdag 28 juni e.k., op ons secretariaat: e-post anv.afd-brussel1895@edpnet.be of backaert.anv@edpnet.be , telefoon en fax 02-241 31 64. U ontvangt dan van ons een bevestiging van uw inschrijving en informatie inzake de precieze locatie van samenkomst.

Neerlandiaprijs voor masterscripties 2012

Met dit bericht herinneren we u aan de mogelijkheid tot het indienen van een masterscriptie om mee te dingen voor de Neerlandiaprijs (1500 euro, en mogelijk een volledige of gedeeltelijke uitgave van de scriptie).

In 2011 hebben we opgemerkt dat de ingezonden scripties tot twee van de mogelijke kennisdomeinen behoorden, die een wetenschappelijke kijk geven op de in artikel 2 van het bijgevoegd reglement opgesomde lijst van thema's. Daarom is het nuttig aan te stippen dat de voorgestelde thema's ruim zijn en door meer disciplines benaderd kunnen worden. Indien de scriptie tot toekomstgerichte en opbouwende voorstellen leidt, is dit bij de beoordeling een pluspunt.

Studenten kunnen zich door de thema's die in het reglement vermeld worden, laten inspireren bij de keuze van hun onderzoeksveld. Studenten die hun scriptie nu opstellen, en waarvan het onderzoeks- veld beantwoordt aan de gemelde voorwaarden, kunnen baat hebben ingelicht te worden over het bestaan van de Neerlandiaprijs.

ANV-reeks uitgebreid met 3 boeken

De reeks boeken uitgebracht door ANV vzw werd uitgebreid met 3 nieuwe delen. Hieronder volgt de prijslijst. Niet-leden betalen meer dan ANV vzw-leden. Bij betaling van ons lidmaatschap (20 €) krijgt u gratis 2 boekjes thuis opgestuurd.

Titel	Auteur	Leden	Niet-leden
Interregionale culturele samenwerking binnen de euregio Maas-Rijn: Een analyse	Ellen Buntinx	7 €	5,50 €
Inventaris culturele en wetenschappelijke instituten van Vlaanderen en Nederland in het buitenland	werkgroep De Nederlanden in de Wereld	5 €	4 €
Dr. F.A. Snellaert (1809-1872): Wegbereider van het Algemeen-Nederlands Verbond	Yvo Peeters (red.)	7 €	5,50 €
Een nieuw begin? Gratieverlening naar aanleiding van de Blijde Intrede van Albrecht en Isabella (1599)	Inge Van Bamis	9 €	7,50 €
Normgevoeligheid: Attitude van Vlaamse jongeren ten aanzien van het Standaardnederlands, de tussentaal en het dialect	Hélène Vancompernolle	11 €	9,50 €
Dialectverlies of dialectrevival? Actueel taalgedrag in Vlaanderen	Joris Van Ouytsel	14 €	12 €

De boeken zijn te verkrijgen bij ons secretariaat. Als je een boek wil bestellen, schrijf dan hiervoor een mail naar Jan Meulemans, secretariaatsmedewerker.

Onze vereniging geeft in eigen beheer een tweede ANV-reeks uit. De eerste 3 delen in deze reeks zijn reeds enige tijd verschenen. (zie verenigingsnieuws)

De drie volgende delen in de ANV vzw-reeks zijn zopas verschenen. Het zijn alle drie masterscripties waarvan hun auteurs hebben deelgenomen aan de ANV vzw-scriptieprijs. De jury van de scriptieprijs vond alle drie de werken het uitgeven waard. U kan deze boeken bij ons op kantoor bestellen.

Het vierde deel in de reeks is:"Een nieuw begin? Gratieverlening naar aanleiding van de Blijde Intrede van Albrecht en Isabella (1599)".

"De Blijde Intrede van de aartshertogen Albrecht en Isabella in 1599 heeft altijd al tot de verbeelding gesproken. In de door opstand en oorlog geplaagde Nederlanden deden deze nieuwe machthebbers de hoop op vrede en welvaart opnieuw opflakkeren.". Zo leidt prof. dr. E. Put, gespecialiseerd in de geschiedenis van de vroegmoderne tijd, de studie in van Inge Van Bamis.

In deze studie onderzoekt de jonge academica de remissie- en gratieverlening in het kader van de Blijde Intrede op grond van de indrukwekkende documentatie van de Geheime Raad, die zich in het Algemeen Rijksarchief (Brussel) bevindt. De Geheime Raad moest zich immers op grond van een verzoekschrift en na een strenge procedure uitspreken over de vraag tot remissie, tot kwijtschelding van straffen voor zware misdrijven, nog voor een vonnis geveld kon worden. Dit onderzoeksdomein bleef ten onrechte lange tijd onderbelicht.

Inge Van Bamis kijkt geboeid maar kritisch naar 160 remissiebrieven en vooral naar wat ze vertellen over die tijd. Ze plaatst de komst van de nieuwe machthebbers en het door hen uitgeoefende gratierecht in een context die cultuurhistorisch en geopolitiek geduid wordt. Was de Blijde Intrede van koningsdochter Isabella en haar echtgenoot na de Akte van Afstand van Filips II op 6 mei 1598 een nieuw begin voor soevereine Nederlanden? Het antwoord kwam pas na hun dood.

Deel 5 is tevens winnaar van de masterscriptieprijs 2011. Het is geschreven door Hélène Vancompernolle, germaniste aan de Universié catholique de Louvain. Het werk heeft als titel:"Normgevoeligheid: Attitude van Vlaamse jongeren ten aanzien van het standaardnederlands, de tussentaal en het dialect".

Er wordt veel gepraat en geschreven over hoe het verder zal gaan met het Nederlands in de Lage Landen en daarbuiten. Benoorden en bezuiden onze gemeenschappelijke staatsgrens zijn taalontwikkelingen gaande die wel herkenbaar, maar moeilijk te duiden zijn. In Vlaanderen schuiven de dialecten in de maatschappelijke communicatie geleidelijk op naar een eenwording op middenniveau, de zgn. tussentaal, de gemeenzame taal tussen dialect en standaardtaal. Met de focus op hoe wij als taalgebruikers willen spreken, voor welk register wij ongemerkt kiezen en welke invloed daarvan uitgaat, bestudeert Hélène Vancompernolle in feite de houding van de taalgebruikers tegenover de verschillende taalontwikkelingen. Die kan bepalend zijn voor de toekomst van onze taal en daarmee heeft de auteur een bijzondere invalshoek gekozen: het gaat daarbij om niet meer of niet minder dan de eenheid dan wel diversiteit van ons taalgebied. Aan vakkennis, brede belezenheid en het vermogen tot betrekken van andere standpunten in het eigen vertoog ontbreekt het de auteur niet. Zij buigt tot slot het geheel toe naar een goed gewogen vaststelling van de huidige stand van zaken.

Het zesde deel werd geschreven door Joris Van Ouytsel, master in de Nederlandse taal- en letterkunde. De titel van zijn boek is:"Dialectverlies of dialectrevival? Actueel taalgedrag in Vlaanderen".

Hoe verhouden Nederlandstaligen in Belgie zich tot 'hun' dialect? Gaat dat dialect als sociale werkelijkheid vooruit of achteruit? Of zijn de herleving van het dialect en de achteruitgang ervan twee samenlopende sporen, die erop wijzen dat de vraag naar de taalontwikkeling in Vlaanderen anders gesteld moet worden? Joris Van Ouytsel heeft deze vragen op een vlekkeloze wijze beantwoord in zijn meesterschapsproeve, die uitmondde in dit boek. De auteur neemt ons mee op zijn zoektocht. Hij staat stil bij de recente geschiedenis van de taal in de zuidelijke Nederlanden, hij bekijkt de standpunten over de huidige ontwikkeling zoals die bij taalgeleerden te vinden zijn en toont hoe belangrijk de interactie tussen taal en maatschappij is. De positie van vrouwen en mannen, de toegenomen mobiliteit, de industrialisering, de verstedelijking, het hoger opleidingsniveau, de wereld van de media, vooral dan van radio en televisie, en de recentere communicatiemiddelen, het zijn gegevens die inwerken op de taal en omgekeerd. Op de taalas waarop het dialect, de tussentaal en het Standaardnederlands staan, is het dialect wellicht niet meer de meest heikele kwestie. Het betekent niet dat over de perceptie van het Nederlands en van het taalgebruik in het Zuiden niet meer nagedacht moet worden. Het houdt eerder verband met de opkomst van de tussentaal. Het onderzoek dat Joris Van Ouytsel bij jongeren in een Antwerpse provinciestad uitvoerde, bevestigt dat een meerderheid ervan de tussentaal als communicatievorm meer genegen is dan het dialect en dan het Standaardnederlands. Wat betekent dit voor de toekomst van het Nederlands? De vraag wordt niet ontlopen. Joris Van Ouytsel (Lier, 1989) behaalde de graad van master taal- en letterkunde Nederlands aan de Universiteit Antwerpen in 2011 met de grootste onderscheiding.

Presentatie van de nieuwe ANV-publicaties en uitreiking van de Snellaertprijs 2011 aan Hendrik Carette

Op zaterdag 9 juni 2012 werden in de lokalen van het Archief en Museum voor het Vlaams Leven te Brussel (AMVB), Arduinkaai 28 te 1000 Brussel (achter de KVS - Metro IJzer), twee publicaties van het Algemeen-Nederlands Verbond (ANV) vzw gepresenteerd, en werd de Snellaertprijs 2011 van de Vereniging van Vlaams-Nationale Auteurs (VVNA) uitgereikt aan Hendrik Carette.

Het programma met de uitnodiging vindt u hier.

Dit is de kaft van het boek dat door Yvo Peeters en Cyriel Moeyaert die dag werd gepresenteerd.

Dit is de tekst die ANV-voorzitter Marc Cels voorgedragen heeft bij de presentatie van het boek over drie eeuwen Nederlandse letteren in Frans-Vlaanderen. Dit boek is te verkrijgen via het ANV-kantoor

Hierbij enkele foto's genomen op deze dag.

Gebrek aan overleg m.b.t. subsidievermindering Nederlands Letterenfonds en de gevolgen voor Vlaanderen.

Het Nederlandse Letterenfonds schrapt de mogelijkheid voor Nederlandstalige auteurs om tegelijk een beurs te vragen in Nederland en in Vlaanderen. Bovendien zal Nederland voorrang geven aan nieuw talent. Auteurs kunnen ook max 5 keer een beurs krijgen. De rest van de werkbeurzen gaat substantieel omlaag. Min 30 procent. De vrees bestaat dat gevestigde Nederlandse auteurs voortaan enkel in Vlaanderen een aanvraag zullen doen, wat ten koste kan gaan van beginnende Vlaamse auteurs.

Dat Nederlandse en Vlaamse auteurs vandaag zowel bij de Nederlandse als bij de Vlaamse fondsen kunnen aankloppen, is een goede zaak. Voor Europa bestaat er immers een Nederlands taalgebied dat de staatsgrenzen overschrijdt. Men mag niet discrimineren op basis van nationaliteit. Vanuit het oogpunt van taal- en cultuurpolitiek is dat een uitstekende zaak. Subsidies voorbehouden op basis van woonplaats, zoals nu wordt gesuggereerd, lijkt me een stap achteruit. Er bestaat vandaag een afspraak tussen de beide fondsen om de kosten te delen als een auteur in beide landen een subsidietoezegging krijgt. In 2011 ging het om 23 auteurs.

Uit mijn Actuele Vraag aan Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege (30 mei 2012) blijkt dat er geen overleg is geweest tussen de Nederlandse en de Vlaamse bewindslieden over de besparingen aan Nederlandse kant en de mogelijke gevolgen ervan voor Vlaanderen. Voor mij is dat een schending van het Taalunieverdrag. Dat verdrag vraagt samenwerking en een gezamenlijk beleid. Hier is er niet eens overleg geweest.

Mijn vragen aan het Comite van Ministers:

• 1. Zijn de bewindslieden zich nog wel bewust van het bestaan van een Taalunieverdrag en van de letter en de geest van dit verdrag?
• 2. Hoe zullen de bewindslieden m.b.t. de letterenfondsen alsnog tot een oplossing komen?
• 3. Hoe zullen de bewindslieden dergelijke inbreuken tegen het Taalunieverdrag in de toekomst vermijden?

Wilfried Vandaele: parlementaire vraag aan Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege

Nederbelgendag 11 mei 2012

Hieronder het filmpje gemaakt op de Nederbelgendag door Brussel Nieuws. http://www.brusselnieuws.be/

Dit is een link naar de pagina met enkele foto's van de Nederbelgendag. Hier zullen ook de teksten van de sprekers verschijnen.

Van taalbescherming naar taalverdringing

Het Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen (OVV) is bezorgd over de evolutie van het voorontwerp van decreet inzake de taal in het hoger onderwijs en vraagt aan de onderwijsverantwoordelijken om zich over het thema grondig te bezinnen en aan de politici om het voorontwerp aan te passen op essentiele punten.

Lees de hele tekst hier of op de OVV webstek.

11 mei 2012, Nederbelgenmiddag in Brussel

Wonen en werken in Belgie is voor Nederlanders niet moeilijk. En het is vaak erg aangenaam. 130.000 meestal bovenmodale Nederlanders zeggen het elkaar na. Zij wonen vooral in een grote Vlaamse boog langs de grens met Nederland, en in stedelijke gebieden: in en rond Brussel, Antwerpen, en Gent.

De taal is alvast geen barriere tussen Nederlanders en vooral Vlamingen. En de economische- en de sociale omstandigheden in de twee landen zijn vergelijkbaar. Wordt het toch moeilijk, dan is het buurland altijd nabij. Er zijn ook verschillen: de Belgische politieke- en de staatsinrichting vragen van de Nederlanders enige gewenningstijd, evenals het rechtssysteem, de overheids- reglementering en de belastingregels. Die verschillen zijn het onvermijdelijke gevolg van meer dan anderhalve eeuw onafhankelijke bestuurlijke ontwikkeling.

Wat bezielde een zo grote groep Nederlanders om naar de Zuidelijke Nederlanden af te zakken en hoe steken zij hier in hun vel? Kunnen zij het goed vinden met Vlaamse of Franstalige vrienden of zijn er onzichtbare scheidsmuren ondanks de vele objectieve overeenkomsten? En hoe oordelen Vlamingen over hun Ollandse buren? Integreren Nederlanders voldoende, naar de zin van Vlamingen en andere Belgen? Integratie vereist dat nieuwkomers zich een groot aantal feiten en gewoonten eigen maken. Antwoorden op vragen als: welke taal spreek ik in Brussel? Hoeveel parlementen telt Belgie? Naar welke school gaan mijn kinderen? In welk land betaal ik mijn belasting? Ga ik wonen waar veel Nederlanders wonen, of juist niet? Waar kan ik goed en betaalbaar eten? Nederlanders, Vlamingen, hun gezinsleden en overige belangstellenden zijn van harte welkom op de Nederbelgendag. Verschillende sprekers zullen de deelnemers informeren over wat van belang of interessant is te weten over dit land. Er is veel ruimte voorzien voor vraag en antwoord. Vlamingen wordt gevraagd deel te nemen om ervaringen met Nederlanders uit te wisselen. De bedoeling van deze dag is immers ook om het samenleven en samenwerken van Nederlanders en Vlamingen, en Belgen in het algemeen aantrekkelijker te maken.

Deze eerste Nederbelgendag zal in het najaar van 2012 gevolgd worden door een bijeenkomst in de regio 'boven Antwerpen', en in 2013 door een bijeenkomst in Nederland over het thema 'Belgen die wonen en werken in Nederland'.

Aanmelden kan bij ANV-medewerker Jan Meulemans (anv.vlaanderen@edpnet.be).

uitreiking LOFprijs aan Herman Finkers

De LOF-prijs der Nederlandse Taal gaat dit jaar naar de Nederlandse cabaretier Herman Finkers. De prijsuitreiking vond plaats op 23 mei in de (late) namiddag in het stadhuis van de stad Almelo in Twente, provincie Overijssel.

Unieke Tentoonstelling'Hendrik Conscience en de Loting'

• 7 april - 20 mei
• Museum Albert Van Dyck,
• in het Gemeentehuis
• Brasschaatsebaan 30, Schilde
• www.conscience-2012.be

OC&W wint Sofprijs, Lofprijs voor Herman Finkers

Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, met als verantwoordelijk minister Marja van Bijsterveldt, heeft de Sofprijs der Nederlandse taal 2011 gewonnen. Hij versloeg daarmee nipt prof. Ad van Deemen, hoogleraar bedrijfskunde aan de Radboud-universiteit in Nijmegen, die verbiedt dat zijn studenten hun scriptie in het Nederlands schrijven. Het ministerie kreeg deze als aanmoediging bedoelde prijs vanwege zijn reactie op het taalverbod van de Nijmeegse hoogleraar. "Eerder zijn verzoeken om scripties in het Nederlands te mogen schrijven op verkeerde gronden gehonoreerd. Sinds ik in november voorzitter van de examencommissie ben, zijn al die verzoeken afgewezen", verklaarde de Nijmeegse hoogleraar trots toen hij gelijk kreeg van een Nijmeegse beroepscommissie waar een studente de kwestie had aangekaart. Volgens het ministerie is het verbod van de bedrijfskundige niet in strijd met de eis in de Wet op het Hoger en Wetenschappelijk onderwijs dat Nederlands de voertaal is in het tertiair onderwijs (behoudens uitzonderingen). Staatssecretaris Halbe Zijlstra van OC&W liet op vragen uit de Tweede Kamer over deze kwestie weten dat hij geen noodzaak zag in Nijmegen in te grijpen.

Paul Witteman en Herman FinkersDe Lofprijs voor 2011 gaat naar Herman Finkers. De Twentse cabaretier hekelde in een gesprek met Paul Witteman in de documentaire 'Liever dan geluk' het anglowane gedrag van veel Nederlanders. Hij sprak over de verziellozing van de Nederlandse taal (op 21.00 minuten) door het gebruik van steeds meer Engels. Eerder had Finkers in het Glazen Huis naast de platendraaiers van 3fm gezeten en hij had de dj's gevraagd (het project heet Serious Request): "Vervang elk Engels woord dat je dreigt te gaan zeggen door een Duits. Dus niet The Voice of Holland , maar Die Stimme von Holland en niet Proud to be a Tukker, maar Stolz das ich ein Tukker bin. Dan zie je hoe belachelijk dat is." De documentaire dateert overigens van 2010, maar werd eind vorig jaar opnieuw uitgezonden.

Voor meer informatie kan je deze pdf raadplegen.

Neerlandiaprijs voor masterscripties

In oktober en november 2011 heeft de jury de voor deze prijs ingediende scripties kritisch gelezen. Criteria waren de gaafheid van de scriptie als bewijs van academisch meesterschap, het belang van de thematiek en het mogelijk publieksbereik. Onder de weerhouden scripties heeft de jury op grond van deze drie criteria ten slotte drie scripties voor publicatie voorgesteld en een van deze scripties aangewezen voor de Neerlandiaprijs voor masterscripties. Het bestuur heeft dit voorstel in december goedgekeurd.

De Neerlandiaprijs voor masterscripties gaat naar Normgevoeligheid. Attitude van Vlaamse jongeren ten aanzien van het standaardnederlands, de tussentaal en het dialect van Hélène Vancompernolle, die in 2011 afstudeerde aan de Université Catholique de Louvain. Promotor was prof. dr. L.Beheydt. In herwerkte vorm is dit een van de drie nieuwe uitgaven, die door de redactie van ANV-reeks 2 voorbereid worden.

Het afgelopen academiejaar bewees een toegenomen interesse voor deze scriptieprijs. Wel moeten andere dan cultuurwetenschappen de mogelijkheden in dit veld opnieuw ontdekken. De inbreng van een laaglands perspectief in het heden en de wereld van morgen is immers nog breder dan de kwestie van onze culturele integratie en emancipatie.

Achtentwintigste pacificatielezing te Breda

De Pacificatielezingen vzw organiseert in Vlaanderen en Nederland prestigieuze lezingen die de rijke erfenis van de Pacificatie van Gent in het Nederlands cultuurgebied levend houden. De Pacificatielezingen belichten de waarden van de Pacificatie van Gent in hun hedendaagse maatschappelijke context.

Op zaterdag 12 november 2011 had om 15.00u in Grote Kerk van Breda de 28ste Pacificatielezing plaats. Gastspreker was dr. prof. em. Ludo Abicht. Hij bracht de lezing "Een maatschappelijke Bermudadriehoek: universalisme - diversiteit - vermenging". De lezing werd muzikaal opgeluisterd door Jelena Bazova op orgel en Ruud van der Laar op trompet.

De tekst van deze lezing vindt u hier.

Inschrijven voor volgende lezingen kan via info@pacificatielezingen.org

VRT wil taalvariatie

De stuurgroep Taal van de openbare omroep pleitte op de VRT-Taaldag voor een nieuw taalcharter dat meer ruimte laat voor regionale tongval en voor taalvarianten. Dat staat mijns inziens haaks op de nieuwe beheersovereenkomst die onlangs werd gesloten tussen de Vlaamse overheid en de openbare omroep.

In de resolutie van 18 mei 2011 vraagt het Vlaams Parlement: "De VRT zal maximaal een helder Standaardnederlands gebruiken in haar programma's." Dat standpunt werd overgenomen in de nieuwe beheersovereenkomst: "De VRT zorgt ervoor dat haar journalisten, presentatoren en interviewers het Standaardnederlands gebruiken. De VRT gebruikt voorts, waar dit kan en past, een helder Standaardnederlands in haar programma's, de taaladviseur zorgt in toepassing van het taalcharter eveneens voor permanente aandacht voor het Standaardnederlands." De regel is dus wat mij betreft Standaardtaal. Punt uit.

Wij weten dat het VRT-Taalcharter vandaag dialect en tussentaal in bepaalde programma's niet uitsluit: "In soaps, feuilletons en comedyseries van eigen bodem mag dialect en tussentaal te horen zijn. Als er personages uit een bepaald milieu opgevoerd worden, mogen ze klinken zoals die mensen spreken. Het komt de geloofwaardigheid van de personages alleen maar ten goede."

Dat het gebruik van dialect - erfgoed dat gekoesterd mag worden - wel eens functioneel kan zijn in fictiereeksen, bewees acteur Stefaan Degand die in De Ronde het West-Vlaamse typetje Dieter De Leus neerzette. Maar de omroep moet hier voorzichtig mee omspringen. De 'tussentaal', door Geert Van Istendael 'verkavelingsvlaams' gedoopt, is een kunstmatig taaltje met vele Antwerps-Brabantse elementen ("oe noemde gij") dat geen enkele reden van bestaan heeft.

Een goed acteur kan zijn rol perfect spelen in de standaardtaal. Hoe zielig dat acteurs in het Goddelijk Monster West-Vlaams moeten leren en dan iets voortbrengen wat bij elke West-Vlaming de tenen doet krullen. Ze moeten bovendien zo'n moeite doen dat het hun acteerprestaties naar beneden haalt.

Stop gezeur over 'tussentaal' en 'varianten'

Tijdens de hoorzitting over de Nederlands-Vlaamse samenwerking in het Vlaams Parlement op 23 juni zei Luc Devoldere, afgevaardigd bestuurder van Ons Erfdeel, over de vervagende norm: "Het typisch Vlaamse probleem is dat die tolerantie er kwam op een moment van nog altijd zeer zwakke standaardisering." Hij vindt dat een cultureel probleem van de eerste orde en roept dan ook de overheid, het onderwijs en de media op om hun rolmodel niet te verwaarlozen.

Duizenden buitenlanders en nieuwkomers bij ons doen hun best om onze standaardtaal te leren. Maar als ze de tv of de radio aanzetten, begrijpen ze sommige dingen vaak niet. Dat is een schande! Laten we dus alstublieft ophouden met het gezeur over 'tussentaal' en 'varianten' en eindelijk proberen via de openbare omroep een heldere standaard neer te zetten !

Voor mij is het duidelijk: als het taalcharter van de VRT aangepast moet worden, dan niet om meer variatie toe te laten, maar om een sterkere standaard te zetten. Zoals de beheersovereenkomst het in onze interpretatie voorschrijft.

Wilfried Vandaele

Hebben onze tradities nog een toekomst !?

De werkgroep Volkscultuur van het Algemeen-Nederlands Verbond (ANV) vzw, de Vlaamse Volkskunstbeweging (VVKB), de Vlaamse Volkskunstgemeenschap (VVG), de Hoge Gilderaad der Kempen (HGK), de Noordbrabantse Federatie van Schuttersgilden (NBFS) en Veldeke Limburg, hadden het genoegen u uit te nodigen op zaterdag 19 november 2011 om 14.30 uur, voor de studiedag over Hebben onze tradities nog een toekomst !? in het Cultuurcentrum Westrand, Kamerijklaan (z/n) te Dilbeek. Meer informatie onder de rubriek werkgroep volkscultuur.

erepenning voor Remi Vermeiren

Op woensdag 16 november om 18 uur werd de erepenning Albert De Cuyper van het Vlaams Komitee voor Brussel uitgereikt aan Remi Vermeiren.

Meer informatie vindt u op de webstek van VKB.

"Voor de gelegenheid" van 70 jaar Willy Martin

Willy Martin vierde onlangs zijn 70ste verjaardag. Deze heugelijke gebeurtenis zette hij luister bij met de uitgave van zijn eerste dichtbundel, die de passende titel 'Voor de gelegenheid' draagt. Alle informatie over deze bundel, die uitgegeven werd door Academia Press, kan u vinden in deze pdf.

Hella S. Haasse (93) overleden

bron: Knack vrijdag 30 september 2011

De Nederlandse schrijfster Hella S. Haasse is donderdag 29 september op 93-jarige leeftijd overleden. Dat maakte haar uitgeverij Querido zojuist bekend.

Hella S. Haasse was een van de belangrijkste naoorloge schrijvers. Ze brak in 1948 door met de novelle 'Oeroeg'. Ze won met haar inzending voor de novelleprijsvraag van de CPNB en het werd toen in tienduizend exemplaren verspreid als Boekenweekgeschenk. Het zou niet de enige keer zijn dat ze het Boekenweekgeschenk schreef. In 1959 volgde 'Dat weet ik zelf niet' en in 1994 'Transit'.

Voor de in Batavia geboren schrijfster was Indie een van haar belangrijkste thema's, waartoe ze steeds terugkeerde. 'Oeroeg' ging over de onmogelijke vriendschap tussen een Nederlandse en een Indische jongen. Haar laatste grote roman 'Heren van de thee' uit 1992 beschrijft hoe een ondernemer en zijn vrouw zich eind negentiende eeuw stukbijten op een continent dat ze niet kennen.

Vaak baseerde Haasse haar romans op waargebeurde geschiedenissen waarvoor ze uitgebreid bronnenonderzoek verrichte. Dat geldt voor al haar grote historische romans: van 'Het woud der verwachting' (1949) tot 'Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter' (1978). Ook Rudolf Kerkhoven en Jenny Roosegaarde Bisschop uit 'Heren van de thee' hebben echt bestaan.

Haasse's werk is veelvuldig bekroond. De Constantijn Huygensprijs, de P.C. Hooftprijs, De Prijs der Nederlandse Letteren - alle belangrijke oeuvreprijzen in het Nederlandse taalgebied vielen haar ten deel. Nog in 2003 won ze de NS Publieksprijs voor 'Sleuteloog'. Haasse gold als de favoriete auteur van koningin Beatrix die bij de uitreiking van de Prijs der Nederlandse Letteren zei: 'Als ik met vakantie voor mijn plezier boeken meeneem en daar een van u bij is, lees ik dat altijd het eerst.'

De laatste keer dat Haasse in de openbaarheid trad was toen 'Oeroeg' twee jaar geleden werd uitverkozen voor de actie Nederland Leest. Conform haar wens zal de uitvaart in besloten kring plaatsvinden. Het grote publiek zou haar eer bewijzen, aldus haar uitgever Annette Portegies, als 'we haar werk willen lezen en herlezen - en of we dan aan haar willen denken'.

Voorzitter stichting Nederlands treedt af

Arno Schrauwers, voorzitter van de stichting Nederlands, legt zijn functie neer. Het voorzitterschap zal voorlopig worden waargenomen door Jan Roukens, momenteel penningmeester in het stichtingsbestuur. Schrauwers heeft het voorzitterschap bekleed sedert 2002, toen hij de hamer overnam van Wim Jansen. Daarvoor had Schrauwers vanaf de oprichting zitting in het stichtingsbestuur als gewoon lid. Voorlopig blijft hij nog wel als webbaas van de sN-stek voor de stichting actief.

Zijn afscheidsrede vind je onder de rubriek teksten.

Samenwerking landelijke overheden Nederland en Vlaanderen dreigt vast te lopen

De samenwerking tussen de landelijke overheden van Nederland en Vlaanderen blijkt steeds moeizamer te lopen. Meer dan ooit dreigt de Nederlands-Vlaamse overheidssamenwerking inzake taal en cultuur het slachtoffer te worden van de zich opstapelende, want lang aanslepende, grote infrastructurele dossiers, die Nederland en Vlaanderen/Belgie maar niet opgelost kunnen krijgen. Denken we maar aan de heractivering van de IJzeren Rijn (goederenspoorlijn die de Antwerpse haven over Nederlands grondgebied met Duitsland verbindt), de bedreigde rechtstreekse treinverbindingen Brussel-Antwerpen-Amsterdam (de zogenaamde Beneluxtrein of Amsterdammer) en Brussel-Leuven-Maastricht, en de bij verdrag bepaalde ontpoldering van de Hedwigepolder (die nu door de Nederlandse regering op de helling is gezet).

Wat is er precies aan de hand, en hoe kunnen wij, Nederland en Vlaanderen, er samen uitkomen?

Herman Balthazar en Wim van Gelder, de voorzitters van de Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen-Nederland, Luc Devoldere, afgevaardigd bestuurder van de stichting Ons Erfdeel, Leen Laconte, directeur van het Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond in Amsterdam, Linde van den Bosch, algemeen secretaris van de Nederlandse Taalunie, en Dorian van der Brempt, directeur van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren, luiden de alarmklok in een gezamenlijke opiniebijdrage in De Standaard van 2-3 juli 2011. Dit opiniestuk is een weergave van wat de auteurs, samen met voorzitter Marc Cels en secretaris Jan Roukens van ANV vzw, naar voren hebben gebracht tijdens de hoorzitting van de Commisssie Cultuur van het Vlaams Parlement op 23 juni jl. in Brussel. De bijdrage van voorzitter Marc Cels tijdens deze hoorzitting vindt u elders op onze website.

Op 23 juni 2011 werd het ANV vzw, samen met 5 andere culturele instellingen die zich bezighouden met Vlaams-Nederlandse samenwerking, uitgenodigd haar visie te geven over de toekomst van deze samenwerking. Een samenvatting van de uiteenzetting van onze delegatie kan u lezen onder de rubriek teksten.

Het nieuwe Taalmuseum in wording

Taalmuseum is een virtueel museum in ontwikkeling, met als uiteindelijk doel een museum in de fysieke werkelijkheid. Het museum wil de verborgen werelden van taal onthullen en zichtbaar maken voor een groot publiek. De enorme variatie in het Nederlands wordt belicht, de diversiteit van de ruim 7000 talen in de wereld komt aan bod, de mogelijkheden van taaltechnologie worden onthuld en er wordt een tipje van de sluier opgelicht over de werking van het brein bij het leren, produceren en verwerken van taal.

Zou je graag de nieuwsbrief van het taalmuseum ontvangen, stuur dan een berichtje naar info@taalmuseum.nl!

Lofprijs 2011

De LOFprijs voor de Nederlandse Taal voor het jaar 2010 werd toegekend aan Martine Tanghe. De feestelijke prijsuitreiking vond plaats op donderdag 26 mei vanaf 14:30 uur in de zaal De Schelp van het Vlaams Parlement in Brussel. De lofrede wordt uitgesproken door Vlaams minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur, Joke Schauvliege. Iedereen met een hart voor taal is welkom. De toegang is vrij.

U kan de teksten van de sprekers vinden op onze LOFprijs pagina.

Wido Bourel heeft voor Wintertijd in Frans-Vlaanderen de Dr. Ferdinand Snellaertprijs 2010 ontvangen. Deze prijs wordt uitgereikt voor de Vereniging voor Vlaams-nationale auteurs en werd op 7 mei 2011 overhandigd door Hugo Rau, voorzitter VVNA het verslag van de jury kwam van jury-voorzitter Yvo Peeters, beide leden van het Algemeen-Nederlands Verbond vzw. Een van de vroegere laureaten was die andere kenner van Frans-Vlaanderen Cyriel Moeyaert.

Bourel werd in 1955 in Hazebroek geboren en groeide op in Kaaster (Caestre). Hij had een grote belangstelling voor het Nederlands dat hij via zelfstudie aanleerde. Hij trok daarvoor zelfs naar Groningen. Hij was ook actief in Frans-Vlaamse organisatie. Zo was hij o.a. gedurende jaren secretaris van de Michiel de Swaenkring. Bourel vestigde zich in Vlaanderen en bouwde er een carriere uit. Sinds 1994 leidt hij de Benelux-afdeling van het postorderbedrijf Rajapack.

Wido Bourel heeft een eigen webstek, widopedia genaamd, waar je meer informatie terug vindt.

Andre De Beul (1938-2011), gewezen voorzittter van het Algemeen-Nederlands Verbond

Gewezen voorzitter Andre De Beul is voor Joep Baartmans-van den Bogaart tot 1998 algemeen voorzitter geweest van het ANV. Op 23 mei 1992 werd hij in de algemene vergadering van het ANV en het ANV-Vlaanderen vzw tot voorzitter Vlaanderen gekozen. Henk Waltmans, algemeen voorzitter en voorzitter Nederland, heeft zijn algemeen voorzitterschap enkele maanden later aan Andre De Beul overgedragen. Andre De Beul was voordien lid van de Belgische Kamer, van de Senaat en was ook ere-ondervoorzitter van het Vlaams Parlement. Hij zetelde als verkozene van de Volksunie. Voor zijn grote verdiensten in de samenwerking tussen Noord en Zuid ontving hij het ereteken van commandeur in de Orde van Oranje-Nassau benevens het ereteken van commandeur in de Leopoldsorde. Hij kreeg ook de Arkprijs van het Vrije Woord. Onder zijn voorzitterschap heeft het Algemeen-Nederlands Verbond zijn honderdste verjaardag in 1995 gevierd in aanwezigheid van de staatshoofden van Nederland en Belgie. Andre De Beul heeft er met zijn zin voor diplomatie, voor goede relaties en voor opbouwend werk over gewaakt dat het ANV als een belangrijk partner gezien werd bij de samenwerking tussen Vlaanderen en Nederland en bij de verwezenlijking van het Cultureel Akkoord van 1995. Andre De Beul heeft eveneens de grote verdienste gehad dat hij de werking van de stichting Algemeen-Nederlands Congres vzw in het ANV de mogelijkheid tot voortgang gegeven heeft.

Via deze weg betuigt het bestuur van het Algemeen-Nederlands Verbond vzw zijn innige deelneming aan de echtgenote, de kinderen, de kleinkinderen en aan alle familieleden van gewezen ANV-voorzitter De Beul.

In memoriam Paul Beugels (1935-2010)

Paul Beugels werd in het Nederlandse deel van Limburg geboren. In Amersfoort, zijn thuisstad, vond zijn uitvaart plaats op 28 december jongstleden. Van opleiding was hij kunsthistoricus. Hij werd kunstredacteur bij De Volkskrant, adviseur van de minister van Cultuur H.W. van Doorn, lid van de Raad van Bestuur van de NOS. Zowel nationaal als internationaal bekleedde hij tal van functies op de domeinen van cultuur, onderwijs en media. Hij was sterk betrokken bij het reilen en zeilen van de Algemeen-Nederlandse Congressen en bij de integratiebeweging Noord-Zuid, met name in de Orde van den Prince. Op een sterk persoonlijk beleefde wijze sprak en schreef hij erover vanuit de Lage Landen als perspectief voor ons, laaglanders, en voor Europa. Sinds 1990 was hij de alom gerespecteerde voorzitter van een belangrijke Nederlands-Vlaamse denkgroep die aan dat perspectief gestalte gaf: het Comite Buitenlands Cultureel Beleid. Wij staan stil bij dit onverwachte heengaan. Benevens het medeleven, dat we aan zijn familieleden en vrienden betuigen, tonen we onze eerbied wellicht passend door tochtgenoot te worden van zijn visie, die hier in enkele teksten uit dit tweede millennium naar ons toekomt. Zij weerspiegelen het engagement van Paul Beugels.

U kan de volledige in memoriam-tekst lezen in de rubriek teksten

Schrijver Harry Mulisch (83) overleden

bron: Elsevier zondag 31 oktober 2010

In zijn woonplaats Amsterdam is auteur Harry Mulisch op 83-jarige leeftijd overleden. Mulisch geldt als een van de belangrijkste Nederlandse schrijvers na de Tweede Wereldoorlog. Hij was al enige tijd ziek.

Mulisch stierf zaterdagavond, in het bijzijn van familieleden. Zijn uitgever De Bezige Bij heeft zijn overlijden bevestigd. Eerder deze week werd al bekend dat Mulisch ernstig ziek was. Hij leed aan kanker. Zaterdag ontstond verwarring toen de NOS Teletekst per ongeluk het overlijden van Mulisch meldde. De zender had dat een jaar eerder ook al gedaan.

Met Gerard Reve en Willem Frederik Hermans behoorde hij tot De Grote Drie. Hij verwierf roem met romans als De Aanslag (1982) en De ontdekking van de hemel (1992).

De Nobelprijs voor de literatuur is nooit aan hem toegekend, hoewel daar vaak, ook door Mulisch zelf, over gesproken werd. De auteur kreeg wel allerlei andere belangrijke prijzen, waaronder de Constantijn Huygensprijs, de P.C. Hooftprijs en de driejaarlijkse Prijs der Nederlandse Letteren.

Mulisch debuteerde met het verhaal De Kamer in Elseviers Weekblad. In 1949 begon hij aan zijn eerste roman. Zijn debuutroman Archibald Strohalm verscheen in 1952.

De Nederlandse Raad van State heeft een veeleer negatief advies uitgebracht op de vraag van het uittredend kabinet aan het parlement om het Nederlands als officiele taal van Nederland in de grondwet op te nemen en het gebruik van het Nederlands te bevorderen.

De raad vond dat het Nederlands in Nederland niet ter discussie staat, dat een grondwettelijke bescherrming ervan niet in een adem met de klassieke grondrechten vermeld mag worden en dat ook gepraat moet worden over andere talen in het koninkrijk, dat op 10 oktober weer wat overzeese gebieden onder de vleugels krijgt.

De raad oordeelde voorts dat, wanneer dergelijke opname van het Nederlands in de grondwet er toch komt, dit elders dan bij de klassieke grondrechten moet...

Het is een advies dat van elitaire wereldvreemdheid getuigt. Dat een taalkwestie in essentie een sociale kwestie is en dat ook de zorg voor het immateriële tot de essentie van de taken van een wetgever behoort, een opdracht die overigens vaak materiele bemiddeling vergt, is voor de leden van de raad geen zorg. Dat het Nederlands in de handel, in het toerisme, in het onderwijs en in de wetenschap in Nederland wel degelijk ter discussie staat, het is hen blijkbaar ontgaan.

Nederlandse taal wordt verankerd in (Nederlandse) Grondwet

Hiermee wordt alleszins ten dele ingegaan op een strijdpunt van het ANV, waarvoor toenmalig ANV-voorzitter Els Ruijsendaal krachtig in de bres stond. Een van de vele bressen...

De Nederlandse taal wordt in de Grondwet verankerd. De ministerraad heeft daarmee ingestemd op voorstel van minister Hirsch Ballin van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Justitie, mede namens minister-president Balkenende en minister Rouvoet van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. In de Grondwet wordt vastgelegd dat het Nederlands de officiele taal is van ons land en dat de overheid het gebruik van het Nederlands bevordert. Ook over het Fries wordt een bepaling opgenomen in de Grondwet.

Het Nederlands is de officiele en voor alle Nederlanders gemeenschappelijke taal. Het voorstel tot wijziging van de Grondwet moet waarborgen dat men in Nederland te allen tijde met de Nederlandse taal terecht kan in het verkeer met de overheid. De bepaling in de Grondwet over de Friese taal waarborgt de wettelijke positie die het Fries nu al heeft.

Uitgangspunt voor het kabinet is dat de hoofdtaal van Nederland het Nederlands is. Daarnaast kunnen andere talen een gewaarborgde positie in de wet hebben, zoals het Fries. Tevens is een wettelijke regeling in voorbereiding voor het gebruik van het Papiaments op Bonaire en het Engels op Sint Eustatius en Saba.

De ministerraad heeft ermee ingestemd het wetsvoorstel en het advies van de Raad van State in te dienen bij de Tweede Kamer.

Europese Commissie wil octrooien voortaan alleen in het Engels, Frans en Duits

De Europese Commissie stelt voor dat octrooien in de toekomst slechts in drie talen opgesteld moeten worden om rechtsgeldig te zijn in heel Europa (de 27 EU-lidstaten en 10 andere Europese landen), namelijk het Engels, het Frans en het Duits. Zo wil ze de concurrentie aangaan met Amerika, waar een octrooi maar in een taal, het Engels, opgesteld moet worden. Op dit moment moet een EU-octrooi opgesteld worden in de taal van het land waar het geldig wil zijn.

Italie heeft dit voorstel van de Europese Commissie reeds verworpen, omdat het discriminerend werkt. Voor kleinere bedrijven en voor individuen is het immers moeilijk een octrooi op te stellen in een taal die de hunne niet is, laat staan in drie talen.

Daarom moet volgens het Algemeen-Nederlands Verbond (ANV) vzw de mogelijkheid bestaan dat iedereen in zijn eigen taal een rechtsgeldig document voor alle EU-lidstaten kan opstellen. Anders worden Engels-, Frans- en Duitssprekenden eens te meer bevoordeeld.

Voorstel Europese Commissie

Op 12 juli bereikte ons het droeve bericht dat de heer Abs Hogenbosch, voormalig hoofdbestuurslid van het vroegere ANC vzw en van het ANV, en voormalig lid van de ANV-werkgroep Grensverkeer eind juni overleden is. Het bestuur van de vzw ANV en de werkgroep grensverkeer bieden aan de familieleden hun welgemeende gevoelens van medeleven aan.

• Overlijdensbericht Abs Hogenbosch
• Voorkant overlijdensbericht (tekening)

Grensoverschrijdend treinverkeer moet beter

Het Beneluxparlement stemde op 19 juni 2010 unaniem voor een aanbeveling aan het Comite van ministers over de spoorverbindingen in de Benelux. Klik hier voor deze aanbeveling te bekijken.

Op 23 juni 2010 werd in het Vlaams Parlement het decreet tot herziening van het Benelux-verdrag goedgekeurd.

De volledige tekst van dit decreet kan je hier afhalen!

Schrijf je hier in voor onze ANV vzw Nieuwsbrief. Deze nieuwsbrief wordt maandelijks verstuurd

In het kader van haar studie Internationale betrekkingen en diplomatie, schreef Ellen Buntinx de thesis "Interregionale culturele samenwerking binnen de Euregio Maas-Rijn: een analyse". Zij gaat hierin na in hoeverre de culturele samenwerking in de regio als graadmeter kan worden gebruikt om de volledige Europese samenwerking te evalueren.

Ellen Buntinx won met dit werk de Neerlandiaprijs voor masterscripties. Deze wordt jaarlijks uitgereikt door het ANV.

Taalzaken en zakentaal

De ANV werkgroep "de Nederlanden in de Wereld" organiseerde op dinsdag 25 mei 2010 een marketing- en taalsymposium genaamd "Taalzaken en zakentaal". Het vond plaats in het Metropolitan gebouw van de Vrije Universiteit van Amsterdam. Dit symposium besteedde speciale aandacht voor de situatie in Zuidelijk Afrika en de relatie tussen het Nederlands en het Afrikaans. Meer info op de pagina van de werkgroep.

Een verslag van dit symposium vind je hier.

Congresbundel taal van hoger onderwijs uit

Onlangs is bij Academia Press in Gent de bundel Nederlands in hoger onderwijs & onderwijs? verschenen. In het boek gaan diverse auteurs in op het proces van taalverdringing dat er momenteel in het hoger onderwijs in Nederland en, in minder mate, Vlaanderen plaatsvindt. Het boek is voor een deel de weerslag van het congres over dit thema dat op 10 oktober 2008 is gehouden in het Vlaamse parlement in Brussel en dat werd georganiseerd door NL-Term, de Vlaamse afdeling van het ANV en de stichting Nederlands.

Klik op Congres, voor meer info over dit congres

Het verslagboek over het congres is ook bij ons verkrijgbaar. Bestel het door een mailtje te sturen naar ons kantoor: Jan Meulemans of Michel Backaert. Of je kan dit formulier1, formulier2 uitprinten, invullen en opsturen.

Bezoek ook eens de webstek van Stichting Nederlands!